Het jaaroverzicht - 2020

 Wat is er gebeurd. Mijn grootvader is overleden, mijn dochter is geboren. 

En nu wat er niet toe doet. 

Boeken

Ik heb veel boeken gelezen dit jaar: 42. Het was op dat vlak een annus mirabilis. Waarschijnlijk heb ik enkel in het academiejaar 2008-2009 nog meer gelezen, maar toen hield ik het nog niet digitaal bij zoals nu.

Toppers

• La Superba van Ilja Leonard Pfeijffer. Ik kan niet geloven dat ik dat een jaar geleden ongeveer uitgelezen heb.
• De Bourgondiërs van Bart Van Loo. 
• Let's go so we can get back van Jeff Tweedy. Ik ben fan van zowel zijn solowerk als zijn albums met Wilco en ik ben nog meer fan na het lezen van deze autobiografie. Zo veel menselijkheid.
• The surprising power of ideas that don't make sense van Rory Sutherland. Non-fictie van de bovenste plank. Een boek dat je aan het denken zet en ik eigenlijk jaarlijks zou moeten herlezen (zoals dat ene boek van Ogilvy - toevallig de oprichter van het reclamebureau waar Sutherland nu nog werkt). 
• Mijn duistere Vanessa van Kate Elizabeth Russel. Vanuit het standpunt van een tiener lees je hoe ze geleidelijk aan verleid wordt door haar docent. Het bijzondere is dat je de blik van de vrij volwassen tiener krijgt, die weliswaar ver staat in haar denken maar toch nog jong is en haar seksualiteit ontdekt. 
• Dit kan niet waar zijn van Joris Luyendijk. Het relaas van de financiële crash met ooggetuigenverslagen uit de Londense City is lezenswaardig, maar misschien toch wat biased. Sowieso een goede aanvulling op Michael Lewis' The Big Short.
• Stedevaart van Jan Brokken. Een pure ontdekking: ik had nog niets van hem gehoord en eigenlijk ook nog geen recensies ervan gelezen (tot ik er bewust enkele zocht net voor ik het kocht). Maar wat een fantastische reisliteratuur is dit: Brokken beschrijft steden en sommige inwoners en doet dat op een manier waardoor je meteen meer wil leren over de steden of over de personen (Morandi). 
• AI, Alsmaar Intelligenter van Stefan Buijsman. Wie meer wil weten over artificiële intelligentie: hoe het werkt, wat de impact ervan kan zijn en hoe ver AI kan gaan ... Dit is het perfecte boek. Buijsman legt alles eenvoudig uit. 
• Er is een kans van Richard Russo. Vertelkunst van het hoogste niveau zonder dat het geconstrueerd lijkt. Alweer veel empathie, zij het niet op het niveau van Empire Falls.
• Japan in honderd kleine stukjes van Paulien Cornelisse. Zeer grappig en leerrijk.
• Grote verwachtingen van Geert Mak. Fak wat een titanenwerk. Dit schiet er bovenuit, zoals De Bourgondiërs. Het brengt zo veel inzicht in Europa, fantastisch gewoon.
• Feitenkennis van Hans Rosling. Ik had jaren geleden zijn Ted-video's al gezien dus dacht ik aanvankelijk toen ik de inleiding las: dit wordt niets, dit weet ik al. Maar uiteindelijk toch vrij snel uitgelezen. Nuttige bijstelling van wat je op school geleerd hebt en een goede herinnering dat je je feiten moet blijven updaten, want ze raken achterhaald.
• Ga niet weg van Margaret Mazzantini. Topliteratuur. Bourgeois man wordt verliefd (of zoiets?) op een ... tsja, vrouw uit de rand van de maatschappij? Volledig uit het perspectief van de man verteld in een soort monologue interieur aan zijn dochter. Stilistisch heel puur, en emotioneel echt een klap.
• Normale mensen van Sally Rooney. Het begint als een adolescentenroman maar wordt beter met de pagina. Dat komt niet omdat de stijl opeens verandert, maar gewoon omdat je de personages beter leert kennen. Het is een roman die het vooral moet hebben van de vragen die het oproept: wat is een relatie, wat is vriendschap, wat betekent klassenverschil in de 21e eeuw, wat is 'normaal'. Rooney beschrijft het in de meest eenvoudige stijl die je je maar kan bedenken, maar bouwt de roman zorgvuldig op en houdt alweer een spiegel op. Of legt ze toch eerder een deken om de schouders van wie zich die vragen ook stelt? 
• Vallen is als vliegen van Manon Uphoff. Qua stijl de antipode van Normale mensen. Het lijkt geschilderd, zo mooi. Uphoff schrijft over kindermisbruik maar op een floue manier die je - zoals bij Mijn duistere Vanessa - de ambiguïteit van liefde als kind toont. Wat weet het kind, wat doet het kind, en wiens wil is het? 
• Ik weet je wachtwoord van Daniël Verlaan. Techjournalist Verlaan legt uit wat er qua criminaliteit gebeurt op het internet (en dark web) en hoe je je daartegen kan wapenen. Goed geschreven met getuigenissen, voorbeelden en advies. Perfect.

Verder ook goed

• Auxiety van Dieuwertje Heuvelings. Met enige skepsis begonnen maar waw, sterk debuut. En ook met een verrassend einde waardoor je het bijna een tweede keer zou willen lezen. Blijkt het boek eigenlijk helemaal niet over de verteller te gaan!
• 1913 van Florian Ilies. Het wonderjaar 1913 verteld vanuit vooral Duitse optiek - interessant, maar soms een beetje wikipedia-achtig: te veel feiten, te weinig vertelling.
• Finse dagen van Herman Koch. Koch doet Modiano maar minder goed. Maar een heel andere ervaring om te lezen dan andere romans van Koch (zoals Zomerhuis of Het diner).
• De laatste dingen van Jenny Offill. Na Verbroken beloftes zou ik alles van haar lezen. Zie ook Rachel Cusk of Patrick Modiano. Kan niet slecht zijn. Ook haar debuut was goed. 
• Notities van een luchtfietser van Henk van Woerden. Eigenlijk past hij in dat rijtje van hier net boven. Ik zou er alles van lezen. Zijn stijlgevoel is zo goed, zijn menselijkheid zo groot. Maar dit herlees ik later nog. Ik heb het te gefragmenteerd gelezen waardoor ik het niet ten volle waardeer, vrees ik.
• Moussa of de dood van een Arabier van Kamel Daoud. Te weinig aandacht aan besteed dus lees ik later opnieuw. Heb de eerste helft in stukken en brokken gelezen, de tweede helft meer geconcentreerd, en die was bijzonder goed. Dus jammer dat ik mijn aandacht er niet meer aan geschonken heb. Het is zeer literair, dus niet ideaal om in bed mee te kruipen (vandaar). 
• Amerikanen lopen niet van Arjen van Veelen. Amerika, altijd interessant, en wederom een bevestiging dat het een fucked up land is. 

Ontgoochelingen

• De waarheid over de zaak Harry Quebert van Joël Dicker. Zelden met zo veel verwachting aan een roman begonnen: goede recensies, Grand prix de l'Academie française. En wat een sof. Ik ben halverwege gestopt: de stijl was te slecht en de plot interesseerde mij niet genoeg om te blijven lezen (meestal is dat zo als ik iets niet graag lees: die plot zal me dan echt niet tot het einde brengen). Slechte en ongeloofwaardige dialogen vooral. En ieder personages is zo ontvankelijk voor het hoofdpersonage dat je denkt: krijgt die dan nooit tegenstand? Really ...
• De mensendokter van Arnon Grunberg. Goed voor als je op het toilet zit. 
• Uit het leven van een hond van Sander Kollaard. Misschien moet ik eerst een midlifecrisis hebben om er iets aan te vinden, maar dit viel tegen.

Muziek

Meest geluisterd naar HAIM, Waxahatchee, The Strokes, Lana del Rey, Wilco, Phoebe Bridgers, Ozark Henry, Laura Marling, Weyes Blood en Hayley Williams. 

Eefje de Visser had daar ook moeten tussen staan, maar in februari (toen haar plaat net uit was) zijn mijn luisterstatistieken niet geregistreerd!

Auto

16 931 km gereden (vergeleken met de ongeveer 45 000 in normale omstandigheden). Gemiddeld 4,7 l/100 km verbruikt. Ik moet mijn CO2 dit jaar dus een stuk minder compenseren via Treecological.