Masterclass: hersendodende recensies over levendige boeken

Ik lees wel eens een recensie van een boek. En als falsificatie-adept lees ik graag recensies voor hetzelfde boek in verschillende bladen, als de eerste recensie lovend was.

Uiteindelijk, als je genoeg recensies gelezen hebt, ken je genoeg random feitjes en de algemene teneur in het boek om er dan eens indruk mee te maken bij een onbelezen publiek. Of eens deelnemen aan een quiz en als een aapje de nootjes van tussen je hersens plukken.

Classic.

Enfin, in Trends las ik onlangs de slechtste, saaiste recensie die ik in tijden heb gelezen. Ik ben geneigd te zeggen 'ooit gelezen', aangezien ik graag overdrijf, maar allé, het is nog vroeg, ik hou me in.

Kan iemand vertellen waarom hij een boek zou lezen op basis van dit?

Bart Van Loo neemt de lezer mee naar de periode dat de Lage Landen 'ontstonden'. Dat hebben we te danken aan de Bourgondische hertogen. Van Loo vertelt hun verhaal als waren ze zijn beste vrienden. Hij weidt uitvoerig uit over de ridders en toernooien, succulente banketten, hoofse liefdes en bastaardkinderen.

Van Loo neemt een lange aanloop voor hij uitkomt bij Filips de Stoute. De jongste zoon van de Franse koning heeft zich in een veldslag heldhaftig gedragen en krijgt een hertogdom cadeau: Bourgondië. Filips richt zijn pijlen op Margaretha van Male, de enige dochter en erfgename van de graaf van Vlaanderen, een van de rijkste gewesten van Europa met florissante handelssteden als Ieper, Brugge en Gent.

Filips' zoon Jan poogt een machtige positie te verwerven aan het hof van zijn oom, Karel VI van Frankrijk, bijgenaamd de waanzinnige. Hij laat zijn neef Lodewijk vermoorden, maar lokt daarmee een burgeroorlog uit. Uiteindelijk wordt hij vermoord. Zijn opvolger, Filips de Goede, wendt zich af van Frankrijk en zet een indrukwekkende expansie in gang. Hij verwerft de graafschappen Namen, Holland, Zeeland en Henegouwen, en de hertogdommen Brabant, Limburg en Luxemburg. Bovendien probeert hij dat lappendeken aan elkaar vast te hechten met bestuurlijke hervormingen.

Karel de Stoute zet de zwanenzang van de Bourgondiërs in gang. Hij vecht altijd wel ergens een oorlog uit. Als hij in een veldslag omkomt, laat hij geen legitieme zoon na. De Franse koning is er als de kippen bij om het hertogdom Bourgondië terug te claimen. Karels dochter Maria zoekt haar toevlucht tot de Habsburger Maximiliaan van Oostenrijk om haar Nederlandse erflanden veilig te stellen.

Van Loo schetst de complexe verwikkelingen van de Bourgondische dynastie tegen haar politieke en economische achtergrond. De tijd dat "Vlaanderen transformeerde van een moerassig achterland tot het Silicon Valley van de middeleeuwen, een regio die op industrieel, technologisch en commercieel vlak de toon aangaf". De auteur slaagt erin de 21ste-eeuwse lezer op het puntje van zijn stoel te houden en hem soms te laten gieren van het lachen. Zijn stijl is sappig, bijwijlen overdadig. Het biedt geen grootse nieuwe historische inzichten, maar misschien is dat niet nodig voor een retourtje terug in de tijd. 

Pas op, er is een introductie en er is een slot. Beide nogal slap geschreven, een beetje zoals door een scholier die zich aan de formules houdt. Het slot valt nog mee. Enkel die Silicon Valley-quote zal wel geen toeval zijn. Het wordt ook in de titel gebruikt - Silicon Valley van de middeleeuwen - en dat is uiteindelijk gewoon clickbait (maar dan in print) voor de doorsnee Trends-lezer, denk ik dan.

Maar het zijn vooral de middelste alinea's die het doen. Check dat. Drie alinea's de saaiheid. Terwijl het boek net zo leuk zou moeten zijn om te lezen en het de verhalen zijn die het boek maken tot wat het is, zuigt de auteur er alle leven uit. Je zou bijna denken dat het bewust is.

(Bron: Trends. Sorry, te lui om er een APA-stijl bronvermelding van te maken.)